A A A

Wykrywanie i sposoby leczenia

W jaki sposób można wykryć tętniaka mózgu?

Niestety, większość tętniaków mózgu jest wykrywanych dopiero po ich pęknięciu. Jak wspomniano powyżej, u mniej niż 10% pacjentów wykryto tętniaka mózgu przed jego pęknięciem, w tym przypadkowo (3%) lub w przypadku większych tętniaków mózgu, ze względu na objawy wynikające z ucisku struktur mózgu (7%).

Złotym standardem wykrywania tętniaków mózgu jest jest angiografia naczyń mózgowych, badanie inwazyjne polegająca na podaniu kontrastu do naczyń mózgowych z małego nakłucia przez tętnicę udową. Kontrast wypełniający naczynia i światło ewentualnego tętniaka jest obrazowany przy pomocy promieni rentgenowskich. Jest to jednak badanie niedostępne w wielu szpitalach.

Kolejnymi metodami, mniej inwazyjnymi i bardziej dostępnymi są angiografia tomografii komputerowej (angio-TK) oraz angiografia rezonansu magnetycznego (angio-MR). Angio-MR jest jednak mimo najmniejszej szkodliwości badaniem o znacznie mniejszej czułości w porównaniu do klasycznej angiografii czy angio-TK.

Jak można leczyć tętniaki mózgu.

Jeśli tętniak mózgu zostanie wykryty, ale nie pękł, wybór dalszego postępowania jest trudny. Niektórzy lekarze twierdzą, że rozmiar tętniaka powyżej 10 mm może być krytycznym, po którym następuje znaczny wzrost ryzyka pęknięcia. Zdarza się jednak, że pęknięcie występuje w jeszcze mniejszych tętniakach (np. od 3 do 6 mm), a więc granica 10 mm nie określa nam jednoznacznie i nie gwarantuje, że tętniak nie pęknie. Każdy przypadek tętniaka mózgu powinien być traktowany w sposób indywidualny, biorąc pod uwagę wiek pacjenta, dolegliwości, miejsce, rozmiar i kształt tętniaka. Dopiero całokształt może nam pomóc w podjęciu decyzji czy tętniaka należy leczyć czy tylko nadal obserwować.

Sytuacja jest jasna kiedy dojdzie do pęknięcia. Wtedy do wyboru są dwie metody leczenia: operacja neurochirurgiczna lub interwencja neuroradiologiczna (niechirurgiczna) wewnątrznaczyniowa przez nakłucie t. udowej i embolizacja (czyli wyłączenie z krążenia) tętniaka przy pomocy systemów prowadników, cewników wewnątrznaczyniowych i spiral.

Zabieg chirurgiczny:

Tzw. "klipsowanie" tętniaka czyli zamknięcie szyi tętniaka metalowym klipsem - zabieg ten jest uważany za najlepszą i za najpewniejszą metodę leczenia tętniaka. Jest to jednak ciężki zabieg, przebiegający z otwarciem czaszki i jak w przypadku każdego postępowania neurochirurgicznego, istnieje ryzyko szkody dla struktur mózgu w pobliżu pola działania (co może prowadzić do udaru mózgu), krwawienia lub zakażenia rany.

Profil ryzyka zależy od wielkości i lokalizacji tętniaka, wieku Pacjenta i jego ogólnego stanu zdrowia; czy jest pęknięty tętniak lub nienaruszony, jaki jest czas między pęknięciem i rozpoczęciem leczenia, a także doświadczenia chirurga. Ryzyko pęknięcia tętniaka nieleczonego, ryzyko śmierci lub kalectwa w wyniku pęknięcia, mogą znacznie przewyższać ryzyko operacji, ale są to czynniki ustalane indywidualnie dla każdego przypadku.

Zabieg neuroradiologiczny (wewnątrznaczyniowy):

Tzw. embolizacja jako procedura niechirurgiczna opiera się implantacji metalowych "spiral" w worku tętniaka w celu zahamowania przepływu krwi w jego świetle prowadzącym do wykrzepienia tętniaka, wyłączenia go z krążenia i jego częściowego obkurczenia się. W indywidualnych przypadkach istnieje możliwość implantacji syntetycznego stentu do naczynia, z którego wywodzi się tętniak z lub bez implantacją metalowych spiral przez "oczka" stentu, w celu odcięcia dopływu krwi do tętniaka.

Zaletą tej metody jest to, że nie wymaga operacji, a może być bardzo efektywna (szczególnie w przypadku małych tętniaków). W niektórych przypadkach, w których trudno dostać się chirurgicznie, procedura interwencyjna ma znaczną przewagę dostępu tętniaka. Istnieje oczywiście możliwość powikłań związanych z neuroradiologiczną procedurą, które obejmują możliwość pęknięcia tętniaka, udaru mózgu w trakcie postępowania, możliwość niekompletnego zatrzymania przepływu krwi przez światło tętniaka mózgu oraz możliwość przypadkowej migracji spirali z tętniaka, udar mózgu spowodowany przez odcięcie dopływu krwi do mózgu dystalnego odcinka tętnicy.

Należy zauważyć, że embolizacja tętniaka nie zawsze jest bezpieczną procedurą. W idealnych okolicznościach, decyzja co do najlepszego sposobu leczenia tętniaka mózgu powinna być podejmowana we współpracy między pacjentem, neurochirurgiem i neuroradiologiem interwencyjnym, biorąc pod uwagę stan pacjenta i cechy samego tętniaka mózgu.